Upgrading managementteams

• Een écht MT neemt de juiste beslissingen, geeft eenduidig leiding en bereikt meer in minder tijd, met minder individualisme en persoonlijke teleurstellingen.
• Een MT ontwikkelt zich in voorspelbare fasen en kan een zeer krachtig managementinstrument worden als het ontwikkelingsproces juist wordt geleid en begeleid.
• Herkenning van het disfunctioneren van het MT in het werken aan gerichte teamontwikkeling is essentieel voor organisaties die meer resultaat willen behalen.

Kenmerken echte MT’s

• Een klein aantal leidinggevenden (met elkaar aanvullende vaardigheden), die bij elkaar betrokken zijn en in onderlinge afhankelijkheid samenwerken aan gezamenlijke heldere doelstellingen.
• De aard van de samenwerking van managementteams heeft een aantal kwalitatieve kenmerken (o.a. open communicatie en wederzijds respect) om als team beter leiding te geven, dan het effect van de optelsom van afzonderlijke managementteamleden.
• Een écht managementteam wordt gekenmerkt door een vruchtbare samenwerking met wederzijds vertrouwen en openheid waarin de managementteamleden zich concentreren op collectieve resultaten.

In de samenwerking van een managementteam spelen de volgende factoren een belangrijke rol:

• Passen de MT-leden wel bij elkaar
• Mate gemeenschappelijk belang en verantwoordelijkheid
• Onderling vertrouwen en wederzijds respect
• Competenties managementteamleden
• Invloedsverhoudingen

De samenwerking van het managementteam speelt zich af in een groepsdynamisch krachtenveld met de volgende aspecten:

• Openheid/relationele veiligheid.
• Procedures/formaliteiten.
• Inhoud- en resultaataspecten.

Een managementteam wordt niet geboren of benoemd. Een groep leidinggevenden moet de gelegenheid hebben zich door het groepsproces te ontwikkelen tot een team. Een leerproces met verschillende stadia van ontwikkeling volgens voorspelbare patronen:

I.    Opstartfase (erin / eruit)
II.   Kennismakingsfase (wie vindt wie aardig)
III.  Machtsfase (wie heeft het hier voor het zeggen)
IV.  Acceptatiefase (acceptatie van elkaar)
V.   Prestatiefase (gemeenschappelijk doel / uitdaging)
VI.  Verbeteringsfase (creatieve probleemoplossing)

Een succesvol topmanagementteam onderscheidt zich van een pseudo-managementteam. In een pseudo-managementteam doet men ‘net alsof’ er een bovenliggend belang is, maar de loyaliteit ligt bij de achterban.

Het is een soort afdelingshoofdenvergadering, waar in de managementteambijeenkomsten veel energie verloren gaat, irritaties ontstaan en de bovenliggende doelstellingen niet gehaald worden.

Ontwikkeling en ondersteuning van managementteams

Bij de samenstelling en ontwikkeling van een managementteam kan ik de volgende ondersteuning geven:

Ontwerp en bezetting van het managementteam
Wie zitten er in het managementteam, hoe groot is een effectief managementteam en welke kwaliteiten moeten de managementteamleden hebben? Iedere situatie vraagt een eigen oplossing.

Assessment voor teamfit
De sollicitant is een geschikte kandidaat, de vraag is of hij ook in het team past. Passen de beoogde of huidige managementteamleden in de samenwerkingscultuur? Hebben zij een lerende grondhouding? Hoe verhouden de teamrollen van de managementteamleden zich tot elkaar?

Kick-off sessies managementteam begeleiden en coachen
Vooral direct bij de start van een gewijzigd managementteam is het van groot belang om het teamontwikkelingsproces goed te laten verlopen. Er dienen duidelijke afspraken gemaakt te worden over de doelstellingen en de samenwerking. Managementteamleden moeten elkaar beter leren kennen en weten wat zij van elkaar kunnen verwachten.

Meerdaagse werkleerconferenties leiden en begeleiden
Enkele keren per jaar dient er buiten de werklocatie extra aandacht besteed te worden aan het ontwikkelingsproces van de groep.
Er worden duidelijke afspraken gemaakt over de besluitvormingsprocedures en taakstellingen. Er wordt niet alleen gereflecteerd over de samenwerking; maar ook gesproken over principiële thema’s. Bijvoorbeeld over de koers van de organisatie, de resultaten, het veranderingsproces en het personeelsbeleid.
Naast de reflectie en het brainstormen worden er duidelijke afspraken gemaakt met verplichtende actieplannen. De teamleider is zelf onderdeel van het groepsproces en wil graag zijn handen vrijhouden van de zorg voor het groepsproces om zich te kunnen concentreren op inhoudelijke kwesties.

Teambuilding
Een teambuilding is een intensieve leergroeptraining ter verhoging van de kwaliteit van de onderlinge samenwerking en het beter onderkennen van het eigen groepsdynamisch proces. Een reflectie op de samenwerking met feedback en formulering van collectieve en individuele verbeteringsacties.
Doorgaans duurt een teambuilding drie of vier dagen.

Ondersteuning van directeuren of eindverantwoordelijken
De directeur of eindverantwoordelijke is de kritische succesfactor voor het goed functioneren van het managementteam. Hij is enerzijds de ‘baas’ en anderzijds moet hij als teamleider interventies doen op het sociaal-emotionele samenwerkingsniveau. Het combineren van verschillende soorten interventies is geen gemakkelijke taak, waar veel van afhangt. Geen wonder dat veel eindverantwoordelijken van managementteams zich hierin laten coachen.

Ondersteuning en begeleiding van vergaderingen en bijeenkomsten
Een goede vergadercultuur begint bij een goede structuur en ordening. Verschillende type vraagstukken en samenwerkingsbehoeften vragen om verschillend type bijeenkomsten.

Ondersteuning van individuele managementteamleden
Vaak hebben enkele managementteamleden behoefte aan coaching voor de empathische aspecten van de samenwerking. Vakinhoudelijke deskundigen realiseren zich dat invoelend vermogen en interventiekwaliteiten bepalend zijn voor het goed werken in teamverband.